Thông tin được đưa ra tại hội thảo “Kiểm soát ô nhiễm không khí Hà Nội: Thách thức và hành động” được tổ chức vào ngày hôm nay 6.1 tại Hà Nội. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh ô nhiễm không khí tiếp tục là thách thức lớn tại nhiều đô thị, trong đó Hà Nội chịu áp lực nặng nề, nhất là vào mùa khô.

Theo ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường thuộc Cục Môi trường - Bộ Nông nghiệp và Môi trường - ô nhiễm không khí hiện tập trung chủ yếu tại Hà Nội và các tỉnh lân cận. Nồng độ bụi mịn PM2.5 thường xuyên vượt ngưỡng cho phép và có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và nhóm có bệnh nền về hô hấp, tim mạch.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết kết quả quan trắc cho thấy chỉ số chất lượng không khí nhiều thời điểm ở mức xấu và rất xấu. Các nguồn phát thải chính gồm giao thông, hoạt động công nghiệp, xây dựng, đốt rơm rạ sau thu hoạch và đốt rác thải sinh hoạt.

Trước thực trạng này, Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch đặt mục tiêu kiểm soát chặt các nguồn phát thải, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới phát triển bền vững.

Theo kế hoạch, Hà Nội đặt mục tiêu giảm khoảng 20% nồng độ PM2.5 trung bình năm vào năm 2030 so với năm 2024. Các tỉnh lân cận trong vùng ảnh hưởng phấn đấu giảm trên 10%. Trọng tâm được xác định là kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm lớn, đồng thời nâng cao chất lượng dữ liệu quan trắc để phục vụ công tác quản lý và điều hành.

Một trong những giải pháp then chốt là hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chất lượng không khí. Các quy định sẽ được rà soát và bổ sung theo hướng chặt chẽ hơn, trong đó có xây dựng nghị định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi gây ô nhiễm, đặc biệt là đốt chất thải và phụ phẩm nông nghiệp trái quy định.

Song song với đó, các tiêu chuẩn và quy chuẩn khí thải đối với phương tiện giao thông sẽ được siết chặt, nhất là tại các đô thị lớn. Công tác kiểm kê phát thải và xây dựng lộ trình sử dụng nhiên liệu sạch cũng được đẩy mạnh.

Hà Nội xác định hiện đại hóa hệ thống quan trắc là nền tảng quan trọng. Mạng lưới quan trắc tự động sẽ được mở rộng, kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số nhằm dự báo và cảnh báo sớm các đợt ô nhiễm nghiêm trọng.

Ở cấp địa phương, Hà Nội đang nghiên cứu triển khai vùng phát thải thấp theo Luật Thủ đô năm 2024. Các biện pháp dự kiến gồm phát triển giao thông xanh, ưu tiên vận tải công cộng và hạn chế phương tiện không đạt chuẩn khí thải. Chính quyền Hà Nội khẳng định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh và bền vững.